Hóa diệu trong Tử Vi Đẩu Số, là các sao biến hóa then chốt liên thông các tinh bàn (thiên bàn với nhân bàn). Nhất là lưu niên và đại vận, có các “lưu hóa diệu” giao hội hỗ tương với hóa diệu của nguyên cục, khiến tính chất của tinh hệ hữu quan biến thành phức tạp, cũng chính nhờ như vậy mới luận đoán được cảnh ngộ của đời người khá cụ thể.
Hóa Lộc thông thường có ý nghĩa là “tài lộc”; Hóa Quyền thông thường có ý nghĩa là “quyền thế”; Hóa Khoa thông thường có ý nghĩa là “danh tiếng”; Hóa Kị thông thường có ý nghĩa là “trở ngại”. Nhưng mỗi một tinh diệu biến hóa vẫn có ý nghĩa đặc biệt của nó, những ý nghĩa đặc biệt này thường thường là căn cứ để luận đoán.
Lúc luận đoán mệnh cục, chỉ có tứ hóa của năm sinh, nên khá đơn giản, dễ quan sát. Luận đoán những điểm quan trọng chỉ cần xem bản thân các sao tứ hóa có hội hợp hay không, hội hợp ở cung độ nào, thì có thể biết được đại thể.
Lúc luận đoán đại hạn, chi có tứ hóa của đại hạn và tứ hóa của năm sinh, cũng chưa phức tạp mấy, xem các sao hội hợp với chúng cũng không đến hoa mắt.
Nhưng khi luận đoán lưu niên, tổng cộng có ba nhóm tứ hóa, có thể cung độ nào cũng có hóa diệu hội chiếu hoặc đồng độ, thường khiến cho người ta hoa cả mắt.
Thực ra, thông thường chỉ cần xem hai nhóm hóa diệu của đại hạn và lưu niên; lúc nào tứ hóa của năm sinh bị xung khởi, mới cần chú ý, không xung khởi thì tác dụng rất nhỏ.
Tứ hóa của năm sinh cấu tạo thành bản chất thuộc các cung viên, còn tứ hóa của đại vận và lưu niên là hình thành hoàn cảnh của các thời kì trong cuộc đời, do đó tứ hóa của năm sinh có ảnh hưởng không lớn đối với hoàn cảnh của các thời kì. Điểm này bạn đọc cần hiểu rõ cái lí của nó.
Chỉ khi nào tứ hóa của năm sinh bị tứ hóa của đại vận xung hội, hoặc tứ hóa của lưu niên xung hội, tứ hóa của năm sinh mới có tác dụng.
Dưới đây xin cử vài ví dụ cụ thể để thuyết minh.
Nếu “Thiên Đồng, Thái Âm” thủ mệnh ở cung Ngọ, người sinh năm Bính, Thiên Đồng Hóa Lộc. Đến cung hạn Bính Thân, “Thái Dương, Cự Môn” ở cung mệnh của đại hạn, hội hợp với “Thiên Đồng, Thái Âm” ở cung sự nghiệp của đại vận (mượn sao cung Ngọ an cung Tí), Thiên Đồng lại Hóa Lộc. Lúc này ý nghĩa của Thiên Đồng Hóa Lộc càng mạnh thêm, có ý vị tay trắng làm nên, và trở thành giàu có trong vận hạn này. Như luận đoán này, thực ra vẫn lấy Thiên Đồng Hóa Lộc của đại hạn Bính Thân làm chủ, Thiên Đồng Hóa Lộc của năm sinh chỉ có tác dụng làm mạnh thêm tính chất của nó.